O‘zbekistonda minglab odamlar bankomatdagi pullarini haftalab qaytarib ololmayapti

2025 yilda O‘zbekistonda bankomatlar faoliyatidagi nosozliklar bilan bog‘liq qariyb 290 mingta holat qayd etildi. Bu haqda Oliy Majlis Senati yig‘ilishida senator Qutbiddin Burxonov ma’lum qildi.

Senatorning aytishicha, fuqarolar muntazam ravishda bankomat hisobdan pul yechib olgani holda naqd mablag‘ni bermasligi yoki plastik kartalarni ushlab qolishi kabi holatlarga duch kelmoqda. Ayrim murojaatlar esa 15 ish kunidan ortiq muddatda ko‘rib chiqilmoqda.

Burxonovning ta’kidlashicha, 2026 yil 1-fevral holatiga ko‘ra mamlakatda 42 mingdan ortiq bankomat va infokiosk faoliyat yuritmoqda. O‘rtacha hisobda har 100 ming aholiga 55 ta qurilma to‘g‘ri keladi. Taqqoslash uchun, Gruziyada bu ko‘rsatkich 108 ta, Rossiyada 105 ta, Yaponiyada esa 103 tani tashkil etadi.

Bankomatlar soni va moliyaviy xizmatlar hajmi ortib borayotganiga qaramay, ularning ishlashidagi muammolar aholi orasida ommaviy noroziliklarga sabab bo‘lmoqda.

“Naqd pul yechishdagi texnik nosozliklar tufayli minglab odamlar haftalab sarson bo‘lmoqda. Bunday muammolarni tezkor hal qilish mexanizmlari esa amalda mavjud emas”, — dedi senator.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Andijon viloyatida o‘tkazilgan tekshiruvlar ham bunday holatlar ko‘pligini tasdiqlagan.

Senator muammo faqat texnik nosozliklarda emas, balki banklar tomonidan tezkor javob berish tizimi samarali ishlamayotganida ekanini ta’kidladi.

Keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 290 ming murojaatdan:

— 97 mingta murojaat ikki ish kuni ichida ko‘rib chiqilgan;
— 22 mingta murojaat 4–6 ish kunida hal etilgan;
— 9700 ta murojaat 7–15 ish kuni davomida ko‘rib chiqilgan;
— qariyb 10 mingta holat 15 kundan ortiq muddatda hal qilingan.

Burxonov misol tariqasida, oziq-ovqat yoki dori-darmon xarid qilish uchun zudlik bilan pul kerak bo‘lgan fuqaro bankomatdagi xato sabab mablag‘ini haftalab kutishga majbur bo‘layotganini aytdi.

“Favqulodda ehtiyoj uchun 500 ming so‘m yechmoqchi bo‘lgan odam 15 kungacha muammo hal bo‘lishini kutishi qanday izohlanadi?” — dedi senator.

Shuningdek, u ko‘plab fuqarolar kartasi yoki mablag‘ini qaytarishni tezlashtirish maqsadida hatto 102 xizmati orqali ichki ishlar organlariga murojaat qilayotganini bildirdi. Faqat 2024–2025 yillar va 2026 yilning birinchi choragi davomida bu masala yuzasidan qariyb 3100 ta murojaat kelib tushgan.

Senator fikricha, yuzaga kelgan vaziyat O‘zbekiston Markaziy banki tomonidan yanada qat’iy nazoratni talab qiladi. U banklar mas’uliyatini kuchaytirish, murojaatlarni ko‘rib chiqishning aniq muddatlarini qonunchilik asosida belgilash va mablag‘larni tezkor qaytarish mexanizmlarini joriy etishga chaqirdi.

Bundan tashqari, Burxonov Markaziy bank rahbariyatidan Senat oldidagi navbatdagi hisobotda ushbu masalaga alohida e’tibor qaratishni so‘radi.

“Fuqarolar bank tizimidagi muammolar sabab aziyat chekmasligi kerak. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar esa asosiy vazifasi — jinoyatchilikning oldini olish bilan shug‘ullanishi lozim”, — dedi senator.